Fibrokistik meme hastalıkları

 

Fibrokistik meme hastalığı sıklıkla ağrılı ve yumrulu göğüsleri tarif etmek için kullanılan bir deyimdir. Hastalık kelimesi kadınları göğüslerinin anormal olduğu konusunda meraklandırır, fakat bu gerçekten bir hastalık değildir. Bazı sağlık çalışanları bu deyimi değiştirerek bu duruma göğüslerdeki fibrokistik değişiklikler olarak tanımlamışlardır ki bu durum hastalarda daha az merak uyandırır.

Sebepleri görülme sıklığı ve risk faktörleri

Bir kadının adet döngüsü esnasında göğüsleri  yumurtalıklardan yapılan hormonlarla etkilenir. Bu hormonlar göğüslerin daha sert,ağrılı,yumrulu hissedilmesine  sebep olur. Menopozdan sonra göğüslerde ki bu değişikler genellikle oluşumlarını durdurur. Her ne kadar bu ağrıların ve yumruların kesin sebebi yoksa da esas bulanan sebep kadınlarda menopoza yaklaştıkça oluşan ve yumurtalıklar tarafından yapılan estrogen ve progesteron hormonların dengesizleşmeye başlamasından kaynaklanır. Kadınların vücüdunda doğurganlık döneminde oluşan ve çoğaltıcı bir hormon olan estrogenin progesterone karşısında daha hakim olmasından kaynaklanır. Bu durumun tespiti ve tedavisi kolay olmasına rağmen jinekologlar bunun üzerine çok düşmemiş ve bu durumun tespiti ve tedavisini genel cerrahlara veya meme cerrahlarına  bırakmışlardır. Bazı kadınlar bu durumu çikolata yedikten ,kahve içtikten veya fazla miktarda yağlı diyet yedikten sonra hissetmelerine rağmen direkt olmasa da indirekt olarak kafeinin vücütta ki hormonların nasıl bir değişimine sebep olduklarını fark etmemişlerdir.Menustruel döngü esnasında göğüslerde görülen bu tip değişiklikler kadınların yarısını etkilemektedir. Menustruel düzensizliği olan ve dışarıdan estrogen alan kadınlarda uygun oranda progesteronla desteklenmeyen kadınlarda bu durum daha fazla olmasına karşın doğum kontrol hapı kullananlarda daha az rastlanır.

Bulgular;

-        Semptomlar genellikle adetten önceki döneminde daha kötü hissedilmesine rağmen periyot başladıktan sonra iyileşme hissedir. Bu tip rahatsızlıklar genellikle her iki göğüste birden hissedilir ;

-       Göğüslerdeki ağrı sıklıkla gelip geçer, fakat bütün adet döngüsü boyunca hissedilir;

-       Göğüsleriniz şişkin dolgun ve ağrılaşmış hissedebilirsiniz;

-        Bu ağrılar koltuk altına yakın bölgelerde hissedebilirsiniz. Göğüslerinizi sert veya yumrulu hissedebilirsiniz;

-       Tespit ettiğiniz bir yumruyu adette önceki dönemde daha sert ve büyük hissederken adet sonrası bunun daha yumuşadığını veya kaybolduğunu fark edebilirsiniz;

-       Yumrular eğer üzerine basarsanız veya iterseniz yerinden oynayabilir yani oynak olan ve bir yere sabitlenmemiş olan kitlelerdir.

-        Bazı kadınların göğüs uçlarından bir sıvının gelmesi de hissedebilir. Bu durumda gelen sıvı berrak, kanlı veya kırmızı ise mutlaka doktorunuzla irtibata geçmeniz gerekir.

Belirtiler ve testler

Eğer göğüslerinizdeki bu tip değişiklikler sizde merak uyandırıyorsa doktorunuz tarafından muayene edilmenizi öneririz. Bizim tavsiyemiz öncelikle adet döngünüzün 19. Veya 20 , gününde sabah erken saatte yaptıracağınız kan testiyle estrogen ve progesterone dengenizi kontrol ettirmenizdir. Bazı kadınlarda bir çok nedenle erken dönemde yumurtlama kalitesinin bozulması veya diğer nedenlerle estrogenin vücüdunuzda fazla yapılması nedeniyle progesterone / estrogen oranının 1/20 den fazla olması durumunda fibrokistik meme hastalıklarının sıklıkla gelişmesi söz konusudur. Şunu unutmamak lazımdır ki estrogen çoğaltıcı bir hormondur ve bunu dengeleyecek hormonda progesteron hormonudur. Menopoz öncesi dönemde 35 yaş sonrası dönemde en erken azalan hormon progesterone hormonudur. Bu dönemde ortaya çıkan ve en belirgin şikayette vücütta su tutulması ve depresyon gibi progesterone hormonunun etkilerinin azaldığını gösteren en önemli belirtilerdir.Bu hormonsal dengesizliğinin düzeltmesi sizi bu tip rahatsızlıklardan kolayca uzaklaştırabileceği gibi bazı kadınlar bu ağrılı tabloyu bir nebze azaltabilmek için kendi kendilerine bazı tedavi yolları bulmuşlardır; 

Her ne kadar bazı kadınlar daha az yağlı yemek tüketmenin, kahve içmenin,veya çikolata yemenin bu rahatsızlığı azalttığına inansalar da bu durumu destekleyecek bir kanıt henüz mevcut değildir.

Vitamin E, vitamin B6 , magnezyum ve hatta primrose oil çoğu vakada geçici olarak faydalı olmaktadır, fakat çoğu çalışmalarda hiçbir faydası belirtilmemiştir. Bizim önerimiz herhangi bir ilaç veya destek ürünü almadan önce doktorunuzla mutlaka görüşmenizi öneririz.

Beklentiler ( hastalığın seyri)

Fibrokistik meme değişikleri meme kanseri riskini arttırmaz belirtiler genellikle menopozdan sonra iyileşir.

Komplikasyonlar

Göğüslerinde fazla miktarda yumrulu kitlesi bulunan kadınları muayene etmek oldukça zordur. Mamografileri yorumlamakta oldukça zordur. Bundan dolayı erken bir kanser olgusunu bu tip hastalarda tespit etmekte daha zor olmaktadır.

Doktora ne zaman haber verilmelidir?

Eğer aşağıdaki tarif edeceğimiz durumlardan bir veya bir kaçı sizden mevcutsa doktorunuzu arayınız:

-       Göğüslerinizin sizin tarafınızdan muayenesi esnasında yeni bir veya farklı bir kitle tespit ederseniz.

-       Göğüslerinizden farklı  veya yeni bir sıvı geldiğini fark ederseniz.( berrak, kırmızı veya kanlı.)

-       Göğüslerinizin üzerindeki ciltte herhangi bir renk değişikliği ( kızarma)çöküntü veya düzensizlik fark eserseniz.

Önlem:

Öncelikle adet döngünüzü ve adetinizin miktarındaki değişikliği ve adetinizin 19-20 .gününde yapılacak basit bir kan testiyle estrogen ve progesterone dengesizliğini tespit etmeniz ve bunu doktorunuzun kontrolü altında düzeltmeniz gerekmektedir. Şu bir gerçektir ki fibrokistik meme rahatsızlıklarının en büyük sebebi hormonsal dengesizliktir.